Το παιδί μου αργεί να μιλήσει… Πρέπει να περιμένω; Ξανασκεφτείτε το!
Είναι φυσιολογικό για τους γονείς να ανησυχούν όταν το παιδί τους καθυστερεί να μιλήσει. Μια γρήγορη αναζήτηση στο διαδίκτυο θα εμφανίσει χιλιάδες αναρτήσεις από γονείς που ζητούν βοήθεια και συμβουλές για την καθυστερημένη γλωσσική ανάπτυξη του παιδιού τους. Συχνά ακούμε εκφράσεις όπως: «Μην ανησυχείς, το παιδί θα μιλήσει όταν είναι έτοιμο» ή «Τα αγόρια μιλούν αργά». Ενώ αυτά τα σχόλια μπορεί να έχουν καλή πρόθεση, πολλές φορές αποτρέπουν τους γονείς από το να αναζητήσουν την επαγγελματική βοήθεια που μπορεί να κάνει τη διαφορά.
Η αλήθεια είναι πως η προσέγγιση “περιμένω να δω” δεν είναι πάντα η καλύτερη επιλογή όταν πρόκειται για την ανάπτυξη του λόγου και της γλώσσας. Παρόλο που κάθε παιδί αναπτύσσεται με τον δικό του ρυθμό, υπάρχουν συγκεκριμένα ορόσημα που πρέπει να επιτυγχάνονται σε συγκεκριμένες ηλικίες. Εάν αυτά τα ορόσημα δεν επιτευχθούν, αυτό μπορεί να είναι ένδειξη ενός προβλήματος που απαιτεί παρέμβαση.
Σημαντικά Αναπτυξιακά Ορόσημα στις Ηλικίες 12, 18, 24 και 36 Μηνών
Παρακάτω παρατίθενται τα πιο σημαντικά αναπτυξιακά ορόσημα για κάθε ηλικία, χωρισμένα σε κατηγορίες: γλώσσα/επικοινωνία, κοινωνικοσυναισθηματική ανάπτυξη, κινητικές δεξιότητες και γνωστική ανάπτυξη.
12 Μηνών
Γλώσσα/Επικοινωνία:
Λέει μία ή δύο λέξεις με νόημα (π.χ., «μαμά», «μπαμπά»).
Ανταποκρίνεται στο όνομά του.
Χρησιμοποιεί χειρονομίες, όπως το να δείχνει ή να κουνάει το χέρι για «αντίο».
Παράγει ήχους που μοιάζουν με λόγια, μιμούμενο ήχους από τους ενήλικες.
Κοινωνικοσυναισθηματική Ανάπτυξη:
Δείχνει αντικείμενα ή ενδιαφέροντα στους φροντιστές (κοινή προσοχή).
Κάνει βασική επαφή με τα μάτια κατά την επικοινωνία.
Κινητικές Δεξιότητες:
Κάνει τα πρώτα του βήματα ή περπατά ανεξάρτητα.
Παίζει με αντικείμενα, όπως το να ρίχνει μπάλες ή να βάζει τουβλάκια το ένα πάνω στο άλλο.
Γνωστική Ανάπτυξη:
Εξερευνά αντικείμενα κουνώντας τα, χτυπώντας τα ή πετώντας τα.
Ακολουθεί απλές εντολές, όπως «Δώσε το παιχνίδι».
18 Μηνών
Γλώσσα/Επικοινωνία:
Χρησιμοποιεί περίπου 10-20 λέξεις.
Κατανοεί και εκτελεί απλές οδηγίες, όπως «Έλα εδώ».
Δείχνει αντικείμενα ή εικόνες όταν τις ονομάζουν.
Κοινωνικοσυναισθηματική Ανάπτυξη:
Μιμείται ενέργειες ενηλίκων, όπως το να σκουπίζει ή να μιλάει στο τηλέφωνο.
Δείχνει συναισθήματα, όπως χαρά ή εκνευρισμό, πιο ξεκάθαρα.
Κινητικές Δεξιότητες:
Περπατάει σταθερά και μπορεί να σκαρφαλώνει σε χαμηλά έπιπλα.
Ρίχνει μπάλες και μπορεί να τραβάει παιχνίδια με ρόδες.
Γνωστική Ανάπτυξη:
Παίζει φανταστικό παιχνίδι, όπως το να «ταΐζει» μια κούκλα.
Αναγνωρίζει αντικείμενα και μέρη σε εικόνες.
24 Μηνών (2 Ετών)
Γλώσσα/Επικοινωνία:
Έχει λεξιλόγιο περίπου 50-100 λέξεων.
Συνδυάζει δύο λέξεις για να σχηματίσει απλές φράσεις (π.χ., «Θέλω γάλα»).
Κατανοεί απλές ερωτήσεις, όπως «Πού είναι η μπάλα;».
Κοινωνικοσυναισθηματική Ανάπτυξη:
Παίζει παράλληλα με άλλα παιδιά (παράλληλο παιχνίδι).
Εκφράζει βασικά συναισθήματα, όπως χαρά, θυμό και λύπη.
Κινητικές Δεξιότητες:
Τρέχει χωρίς να χάνει την ισορροπία του.
Σκαρφαλώνει και κατεβαίνει σκάλες κρατώντας το κάγκελο.
Χρησιμοποιεί τα χέρια του για να χτίζει πύργους με 4-6 τουβλάκια.
Γνωστική Ανάπτυξη:
Ταξινομεί αντικείμενα ανά χρώμα ή σχήμα.
Ακολουθεί εντολές δύο βημάτων (π.χ., «Πάρε τη μπάλα και δώσε την στη μαμά»).
36 Μηνών(3 Ετών)
Γλώσσα/Επικοινωνία:
Χρησιμοποιεί φράσεις 3-4 λέξεων.
Γίνεται κατανοητό από τους περισσότερους ενήλικες, ακόμα κι αν δεν είναι οικείοι.
Απαντά σε απλές ερωτήσεις όπως «Τι κάνεις;».
Κοινωνικοσυναισθηματική Ανάπτυξη:
Παίζει με άλλα παιδιά και συμμετέχει σε ομαδικά παιχνίδια.
Επιδεικνύει αυτονομία, όπως το να ντύνεται με λίγη βοήθεια.
Μπορεί να εκφράσει τις επιθυμίες του λεκτικά αντί με γκρίνια.
Κινητικές Δεξιότητες:
Πηδάει με τα δύο πόδια και περπατάει πάνω σε ευθεία γραμμή.
Χειρίζεται αντικείμενα με περισσότερη ακρίβεια (π.χ., σχεδιάζει κύκλους και γραμμές).
Χρησιμοποιεί ψαλίδι για να κόψει χαρτί.
Γνωστική Ανάπτυξη:
Αναγνωρίζει χρώματα και μερικά σχήματα.
Κατανοεί την έννοια του «ένα» και «πολλά».
Θυμάται και αφηγείται απλές ιστορίες από καθημερινές εμπειρίες.
Πώς μπορεί να βοηθήσει ένας λογοθεραπευτής;
Οι λογοθεραπευτές αξιολογούν την επικοινωνιακή ανάπτυξη ενός παιδιού και δημιουργούν εξατομικευμένα θεραπευτικά πλάνα για τη βελτίωση δεξιοτήτων όπως:
Προφορική επικοινωνία: Ενίσχυση της άρθρωσης και της παραγωγής λέξεων.
Γλωσσική κατανόηση: Βελτίωση της ικανότητας του παιδιού να κατανοεί και να ακολουθεί οδηγίες.
Κοινωνική πραγματολογία: Καλλιέργεια δεξιοτήτων που σχετίζονται με την επικοινωνία σε κοινωνικά πλαίσια.
Μη λεκτική επικοινωνία: Αναγνώριση και χρήση εκφράσεων προσώπου, χειρονομιών και τόνου φωνής.
Εάν το παιδί σας δεν έχει φτάσει τα γλωσσικά ορόσημα που αναμένεται για την ηλικία του, μην περιμένετε για να αναζητήσετε βοήθεια. Η πρώιμη παρέμβαση μπορεί να κάνει τη διαφορά στην ανάπτυξη της επικοινωνίας του παιδιού σας, παρέχοντάς του τα απαραίτητα εργαλεία για να εκφράζεται και να αλληλεπιδρά αποτελεσματικά με τον κόσμο γύρω του. Στα Κέντρα Λογοθεραπείας & Ειδικών Θεραπειών Talk the Talk, που εδρεύουν σε Λεμεσό, Ύψωνα και Πάφο, παρέχουμε εξειδικευμένες υπηρεσίες αξιολόγησης και παρέμβασης μέσω του ΓΕΣΥ από καταρτισμένους θεραπευτές. Είμαστε εδώ για να υποστηρίξουμε το παιδί σας στην πορεία προς την επίτευξη των γλωσσικών και επικοινωνιακών του δυνατοτήτων.