Τι είναι λογοθερπευτική αξιολόγηση και γιατί γίνεται;

Η αξιολόγηση λόγου και ομιλίας  είναι η μέτρηση των δεξιοτήτων επικοινωνίας ενός ατόμου. Αυτό γίνεται για να καταλάβουμε αν ένα άτομο έχει προβλήματα επικοινωνίας. Η αξιολόγηση γίνεται από λογοπαθολόγο / λογοθεραπευτή.

Ο λογοπαθολόγος / λογοθεραπευτής συλλέγει πληροφορίες σχετικά με το παιδί σας μέσα από ερωτήσεις αλλά και εξετάζοντας το παιδί. Ανάλογα με την ηλικία και το εύρος της προσοχής του παιδιού, η αξιολόγηση μπορεί να ολοκληρωθεί σε μία συνεδρία, ή, μπορεί να χωριστεί σε αρκετές συνεδρίες. Η διάρκεια της αξιολόγησης ποικίλει ανάλογα με τον αριθμό των δοκιμασιών που πρέπει να γίνουν.

Κατά την διάρκεια της αξιολόγησης, θα σας ζητηθεί να απαντήσετε σε ερωτήσεις ή να συμπληρώσετε γραπτώς έντυπα. Μπορεί να σας ζητηθεί μια περιγραφή του παιδιού σας όσον αφορά τα παρακάτω:

 

• • Ιστορικό Υγείας – συμπεριλαμβανομένων τυχόν σοβαρών ασθενειών, επεμβάσεων, ατυχημάτων ή επαναλαμβανόμενων προβλημάτων υγείας.

• • Αναπτυξιακό Ιστορικό – συμπεριλαμβανομένων των ηλικιών στις οποίες το παιδί σας άρχισε να κάνει ορισμένες δραστηριότητες, όπως το να κάθεται, να περπατάει, να παράγει ήχους ομιλίας, κ.λπ.

• • Οικογένεια –κατάσταση οικογένειας,  αναφορά μελών της οικογένειας που μπορεί να έχουν προβλήματα ομιλίας ή ακοής,  κ.λπ.

• • Συμπεριφορές λόγου και ομιλίας – συμπεριλαμβανομένων των σχολίων σας όσον αφορά την ομιλία και τις γλωσσικές δεξιότητες του παιδιού σας και οποιεσδήποτε αιτίες ανησυχίας.

• • Σχολικό ιστορικό –  σε ποια σχολεία έχει πάει το παιδί σας.

---

Τι είδους εξετάσεις θα πρέπει να κάνει το παιδί μου;

Κατά την αξιολόγηση του παιδιού σας, ο λογοπαθολόγος / λογοθεραπευτής παρατηρεί το παιδί να κάνει διάφορες εργασίες και αξιολογήσει:

 

• • Την κατανόηση και χρήση διαφορετικών λέξεων

• • Τη σωστή χρήση των λέξεων σε σωστά διαμορφωμένες προτάσεις

• • Τη χρήση της γλώσσας για διαφορετικούς σκοπούς

• • Την προφορά των ήχων ομιλίας

• • Την ποιότητα της φωνής

• • Την ευφράδεια ή την ομαλή ροή του λόγου

Ο λογοπαθολόγος / λογοθεραπευτής ελέγχει επίσης το στόμα του παιδιού, ψάχνοντας για οποιαδήποτε δομικά προβλήματα της γλώσσας, των χειλιών, των δοντιών, και του ουρανίσκου. Χρησιμοποιούνται τυπικές δοκιμασίες και γίνονται άτυπες αξιολογήσεις των δυνατοτήτων επικοινωνίας του παιδιού. Στην αξιολόγηση συμπεριλαμβάνονται παρατηρήσεις όπως το εύρος της προσοχής του παιδιού, το επίπεδο δραστηριότητας, τις δεξιότητες παιχνιδιού, και η οποιαδήποτε ασυνήθιστη συμπεριφορά.

 

Τι είναι οι τυπικές δοκιμασίες;

Οι τυπικές δοκιμασίες είναι ένας τρόπος σύγκρισης του παιδιού με άλλα παιδιά της ίδιας ηλικίας. Ο ειδικός επιλέγει δοκιμασίες που θα δώσουν τις απαραίτητες πληροφορίες για το πρόβλημα του παιδιού. Σε μια τυπική δοκιμασία, ζητείται από το παιδί να συμμετέχει σε ορισμένα καθήκοντα. Η ικανότητα του παιδιού να εκτελεί τα καθήκοντα αυτά συγκρίνεται με την ικανότητα των άλλων παιδιών ίδιας ηλικίας. Ο λογοθεραπευτής αναζητάει το γενικό ηλικιακό επίπεδο στο οποίο αντιστοιχεί το παιδί σας. Ο λογοθεραπευτής σημειώνει επίσης τα είδη των δραστηριοτήτων που δυσκολεύουν το παιδί. Αργότερα, αν το παιδί είναι εγγεγραμμένο για θεραπεία, ο λογοπαθολόγος / λογοθεραπευτής θα κάνει περισσότερες εξετάσεις για να καθορίσει ποιες συγκεκριμένες δεξιότητες πρέπει να διδάξει. Οι τυπικές δοκιμασίες έχουν σχεδιαστεί έτσι ώστε να γίνει δειγματοληψία των ικανοτήτων του παιδιού σε διάφορα είδη καθηκόντων, συμπεριλαμβανομένων:

 

1. 1. Κατανόηση λεξιλογίου – Ποιες λέξεις καταλαβαίνει το παιδί; Το παιδί καλείται να δείξει εικόνες ή αντικείμενα που του προφέρονται.

1. 1. Εκφραστικό λεξιλόγιο – Ποιες λέξεις χρησιμοποιεί το παιδί; Το παιδί καλείται να ονομάσει αντικείμενα ή / και εικόνες. Σε μεγαλύτερα ηλικιακά επίπεδα (πάνω από τεσσάρων ετών), το παιδί μπορεί να κληθεί να εξηγήσει τι σημαίνει μια λέξη, ή να ολοκληρώσει μια φράση όπως «Η φωτιά είναι ζεστή, ο πάγος είναι ___.”

1. 1. Κατανόηση γραμματικής – Πόσο καλά καταλαβαίνει το παιδί διαφορετικές μορφές της γλώσσας; Μπορεί να ζητηθεί από το παιδί να βρει την εικόνα που ταιριάζει με μια φράση που ειπώθηκε από τον λογοπαθολόγο / λογοθεραπευτή. Ή, μπορεί να κληθεί να εκτελέσει ένα αίτημα χρησιμοποιώντας κάποια αντικείμενα, όπως το “Βάλε το αυτοκίνητο στο κουτί. Τώρα, βάλε δύο αυτοκίνητα στο κουτί.”

1. 1. Εκφραστική γραμματική – Ποιες μορφές γλώσσας μπορεί να χρησιμοποιήσει το παιδί; Μπορεί να ζητηθεί από το παιδί να ολοκληρώσει μια πρόταση με μια συγκεκριμένη μορφή, όπως ο πληθυντικός. “Η Μαίρη έχει ένα φόρεμα και η Γιάννα έχει ένα φόρεμα. Και οι δύο μαζί, έχουν δύο ___. “

1. 1. Ακουστική μνήμη – Πόσο καλά θυμάται το παιδί τι άκουσε; Μπορεί να ζητηθεί από το παιδί να ακολουθήσει μια σειρά από οδηγίες που αυξάνουν σταδιακά σε μήκος, όπως “Ακούμπησε τη μπάλα στα πόδια σου και άνοιξε το βιβλίο” ή “δείξε μου το σκυλί, το βιβλίο, την μπάλα και το κουτάλι.” Μπορεί να ζητηθεί από το παιδί να επαναλάβει μια σειρά από άσχετες λέξεις ή μια σειρά αριθμών.

1. 1. Ακουστική διάκριση – Μπορεί το παιδί σας να ακούσει μικρές διαφορές μεταξύ λέξεων; Μπορεί να ζητηθεί από το παιδί να πει αν δύο λέξεις ακούγονται το ”ίδιο” ή αν ακούγονται “διαφορετικά”. Για παράδειγμα, αν το «σήμα» και το «θύμα» ακούγονται το ίδιο ή διαφορετικά;

1. 1. Εύρεση λέξεων – Πόσο καλά σκέφτεται το παιδί τις λέξεις που χρησιμοποιεί; Μπορεί να ζητηθεί από το παιδί να ονομάσει γρήγορα μια σειρά από κοινά αντικείμενα ή μια σειρά από φωτογραφίες κοινών αντικειμένων. Μπορεί να ζητηθεί από το παιδί να αναφέρει όσες το δυνατόν περισσότερες λέξεις σε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

1. 1. Άρθρωση – Τι ήχους μπορεί να προφέρει το παιδί; Πόσο κατανοητή είναι η
      ομιλία του παιδιού; Η προφορά των φωνηέντων και των συμφώνων ηχογραφείται. Συνήθως, ζητείται από το παιδί να ονομάσει μια εικόνα. Οι ονομασίες των εικόνων περιέχουν κάθε έναν από τους ήχους της ελληνικής γλώσσας στην αρχή, τη μέση και το τέλος της λέξης. Ο λογοθεραπευτής παρατηρεί τυχόν λανθασμένη προφορά. Μερικές φορές, χρησιμοποιείται μια εικόνα από κάποια ιστορία. Αυτό δείχνει στον λογοθεραπευτή αν το παιδί κάνει περισσότερα λάθη όταν λέει φράσεις από ό, τι όταν λέει μόνο λέξεις. Επίσης, ζητείται από το παιδί να μιμηθεί μερικούς εσφαλμένους ήχους. Αυτό δείχνει εάν το παιδί μπορεί να μιμηθεί τον ήχο από μόνο του (σε ”’απομόνωση”), σε σχέση με μέσα σε μια συλλαβή, μια λέξη, ή μια πρόταση.

Τι είναι οι άτυπες δοκιμασίες;

Οι άτυπες δοκιμασίες περιλαμβάνουν τη συζήτηση με το παιδί, την περιγραφή εικόνων από το παιδί, την απάντηση ερωτήσεων και την αφήγηση απλών ιστοριών. Αν το παιδί είναι βρέφος ή νήπιο, ο ειδικός παρατηρεί πώς παίζει το παιδί, πώς χρησιμοποιεί τα αντικείμενα και τα παιχνίδια, και πόσο καλά καταλαβαίνει τις λέξεις και τα αιτήματα. Ο λογοθεραπευτής εξετάζει επίσης πώς το παιδί εκφράζει τις επιθυμίες και τις ανάγκες του και πως αποκτάει πληροφορίες και αντικείμενα. Ο ειδικός παρατηρεί αν οι λειτουργίες αυτές εκφράζονται μη λεκτικά (με χειρονομίες, επαφή με τα μάτια, τραβήγματα και κατάδειξη) ή με τις λέξεις.

Ποιες άλλες μετρήσεις γίνονται κατά τη διάρκεια της αξιολόγησης;

 

1. 1. Στοματοπροσωπική εξέταση

Η στοματοπροσωπική εξέταση ελέγχει τα όργανα που εμπλέκονται στον μηχανισμό παραγωγής της ομιλίας. Αυτό περιλαμβάνει την παρατήρηση του προσώπου του παιδιού, των χειλιών, των δοντιών, της γλώσσας, του ουρανίσκου,  μαλακή / σκληρή υπερώα, και του λάρυγγα. Περιλαμβάνει επίσης, την παρατήρηση του πόσο καλά λειτουργούν δραστηριότητες, όπως η σίτιση, η κίνηση της γλώσσας, η κίνηση των χειλιών, ή οι εναλλασσόμενες γρήγορες κινήσεις των χειλιών και της γλώσσας. Ο λογοθεραπευτής μπορεί να θέσει ερωτήσεις σχετικά με τις δεξιότητες σίτισης του παιδιού. Οι μύες του στόματος αρχικά αναπτύσσονται κατά τις δραστηριότητες της σίτισης προτού χρησιμοποιηθούν για την ομιλία.

1. 1. Φωνή

Αν υπάρχει πρόβλημα με τη φωνή, ο λογοθεραπευτής θα ασχοληθεί με τη διάρκεια που το παιδί μπορεί να κρατήσει έναν τόνο με μια αναπνοή, το εύρος του τόνου του παιδιού (πόσο χαμηλά και πόσο ψηλά μπορεί να τραγουδήσει το παιδί), και τον τόνο που χρησιμοποιεί συνήθως το παιδί για να μιλήσει. Επίσης, ο λογοθεραπευτής μπορεί να κάνει ερωτήσεις σχετικά με το πώς το παιδί χρησιμοποιεί τη φωνή του. Για παράδειγμα: Μήπως το παιδί μιλάει δυνατά; Μήπως το παιδί φωνάζει πολύ;

 

1. 1. Ευφράδεια

Ο λογοθεραπευτής προσπαθεί επίσης να αξιολογήσει αν υπάρχει κάποιο πρόβλημα στην ευφράδεια. Καθώς το παιδί μιλάει, ο λογοθεραπευτής ακούει ήχους και λέξεις που μπορεί να επαναλαμβάνονται ή να παρατείνονται, ή να υπάρχουν μπλοκαρίσματα. Ο λογοθεραπευτής μπορεί να σας ζητήσει να περιγράψετε το πώς μιλάει το παιδί και αν αποφεύγει ή όχι να μιλήσει.