Facebook Instagram Youtube Tiktok
el EL
el EL en_US EN

Τι είναι η ΔΕΠΥ

Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) είναι μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή που χαρακτηρίζεται από συνεχιζόμενα πρότυπα απροσεξίας και/ή υπερκινητικότητας-παρορμητικότητας που παρεμβαίνουν στη λειτουργικότητα ή την ανάπτυξη. Η ΔΕΠΥ συνήθως διαγιγνώσκεται στην παιδική ηλικία, αλλά τα συμπτώματα μπορεί να συνεχιστούν και στην ενήλικη ζωή. Υπάρχουν τρεις κύριοι τύποι ΔΕΠΥ:

  1. Απροσεκτικός τύπος: Κυριαρχούν τα συμπτώματα της απροσεξίας.
  2. Υπερκινητικός-παρορμητικός τύπος: Κυριαρχούν τα συμπτώματα της υπερκινητικότητας και της παρορμητικότητας.
  3. Μεικτός τύπος: Υπάρχουν συμπτώματα και της απροσεξίας και της υπερκινητικότητας-παρορμητικότητας.

Χαρακτηριστικά

Απροσεξία

  1. Δυσκολία στη διατήρηση της προσοχής: Αδυναμία να παραμείνει συγκεντρωμένος σε εργασίες ή δραστηριότητες για μεγάλο χρονικό διάστημα.
  2. Εύκολη απόσπαση προσοχής: Αποσπάται εύκολα από εξωτερικά ερεθίσματα, ακόμα και τα πιο ασήμαντα.
  3. Απρόσεκτα λάθη: Συχνά κάνει λάθη απροσεξίας στις σχολικές εργασίες, στη δουλειά ή σε άλλες δραστηριότητες.
  4. Δυσκολία στην οργάνωση: Αδυναμία να οργανώσει εργασίες και δραστηριότητες, συχνά αισθάνεται αταξία και χάος.
  5. Αποφυγή απαιτητικών καθηκόντων: Αποφεύγει ή δεν του αρέσουν οι δραστηριότητες που απαιτούν συνεχή νοητική προσπάθεια.
  6. Χάνει αντικείμενα: Συχνά χάνει πράγματα που είναι απαραίτητα για εργασίες ή δραστηριότητες (π.χ., σχολικά είδη, κλειδιά).
  7. Ξεχνά καθημερινές δραστηριότητες: Συχνά ξεχνά να κάνει καθημερινές δουλειές ή να τηρεί προγραμματισμένες συναντήσεις.
  8. Δυσκολία στην παρακολούθηση οδηγιών: Δυσκολία να ακολουθήσει οδηγίες και να ολοκληρώσει εργασίες, ειδικά αν αυτές απαιτούν πολλαπλά βήματα.

Υπερκινητικότητα

  1. Νευρικότητα: Συχνά νευριάζει ή χτυπά τα χέρια και τα πόδια.
  2. Δυσκολία να παραμείνει καθιστός: Δυσκολεύεται να παραμείνει καθιστός σε καταστάσεις που το απαιτούν.
  3. Ανέβασμα σε ακατάλληλα μέρη: Σκαρφαλώνει ή τρέχει σε ακατάλληλα μέρη (πιο εμφανές στα παιδιά).
  4. Δυσκολία σε ήσυχες δραστηριότητες: Δυσκολεύεται να παίζει ή να συμμετέχει σε ήσυχες δραστηριότητες.
  5. Συνεχής κίνηση: Βρίσκεται συνεχώς σε κίνηση, σαν να έχει “μηχανή μέσα του”.
  6. Υπερβολική ομιλία: Μιλά υπερβολικά, ακόμα και σε καταστάσεις που απαιτούν ησυχία.

Παρορμητικότητα

  1. Απαντά γρήγορα: Συχνά απαντά πριν ολοκληρωθεί η ερώτηση.
  2. Δυσκολία να περιμένει τη σειρά του: Αδυναμία να περιμένει τη σειρά του σε καταστάσεις που το απαιτούν.
  3. Διακοπή άλλων: Συχνά διακόπτει ή παρεμβαίνει στους άλλους (π.χ., στις συζητήσεις ή τα παιχνίδια).

Συναισθηματικά Χαρακτηριστικά

  1. Συχνή ανησυχία: Συχνά ανησυχεί ή είναι νευρικός.
  2. Δυσκολία στη ρύθμιση συναισθημάτων: Δυσκολία στη διαχείριση των συναισθημάτων, μπορεί να έχει εκρήξεις θυμού ή υπερβολική ανησυχία.
  3. Αίσθημα ανυπομονησίας: Συχνή ανυπομονησία.
  4. Δυσκολία στην αντιμετώπιση της απογοήτευσης: Δυσκολεύεται να διαχειριστεί την απογοήτευση και να συνεχίσει.

Κοινωνικά Χαρακτηριστικά

  1. Δυσκολία στη διατήρηση σχέσεων: Δυσκολία στη διατήρηση φιλικών σχέσεων και στην επικοινωνία με συνομηλίκους.
  2. Συχνές συγκρούσεις: Συχνές διαφωνίες ή συγκρούσεις με συνομηλίκους.
  3. Αδυναμία συνεργασίας: Δυσκολία στην ανάληψη ευθυνών και στη συνεργασία με άλλους.
  4. Έλλειψη κοινωνικής αίσθησης: Δυσκολία στην κατανόηση και τήρηση κοινωνικών κανόνων.

Ακαδημαϊκά και Επαγγελματικά Χαρακτηριστικά

  1. Προβλήματα στην απόδοση: Προβλήματα στην ακαδημαϊκή απόδοση λόγω απροσεξίας και υπερκινητικότητας.
  2. Δυσκολία στην ολοκλήρωση εργασιών: Δυσκολία στην ολοκλήρωση σχολικών εργασιών και επαγγελματικών καθηκόντων.
  3. Αλλαγή εργασίας: Συχνή αλλαγή εργασίας ή δυσκολία στη διατήρηση σταθερής απασχόλησης.
  4. Χαμηλή παραγωγικότητα: Χαμηλή απόδοση και παραγωγικότητα στην εργασία.

Άλλα Χαρακτηριστικά

  1. Αναβλητικότητα: Συχνή καθυστερημένη έναρξη εργασιών ή αναβλητικότητα.
  2. Διαχείριση χρόνου: Δυσκολία στην τήρηση χρόνων και προθεσμιών.
  3. Οργάνωση: Προβλήματα οργάνωσης και διαχείρισης χρόνου.
  4. Αυτοεκτίμηση: Χαμηλή αυτοεκτίμηση και αίσθηση ανικανότητας.
  5. Αίσθημα ανικανοποίητου: Συχνή αίσθηση ανικανοποίητου ή βαρεμάρας.

Αυτά τα χαρακτηριστικά καλύπτουν την πολυπλοκότητα της ΔΕΠΥ, καθώς κάθε άτομο μπορεί να παρουσιάζει διαφορετικά συμπτώματα και σε διαφορετική ένταση. Η διάγνωση γίνεται μέσω λεπτομερούς αξιολόγησης από ειδικούς ψυχικής υγείας και συχνά περιλαμβάνει τη συνέντευξη με τους γονείς, τους δασκάλους και τον ίδιο το παιδί ή τον ενήλικα. Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει ψυχοθεραπεία, εκπαίδευση στη διαχείριση του χρόνου και της οργάνωσης, καθώς και φαρμακευτική αγωγή όταν είναι απαραίτητο.